Òrain Fàdseallachda (anns a’ Ghàidhlig)

Calum Clachair

What else is there to start off with, after all?

Na Braithrean Cuideachail

In English, this one says “call the Koala Brothers; help is on its way”. In Gaelic, the translators have gone with “call the Helpful Brothers; friends on the ‘plane”. It’s interesting how translations happen like that. (Oddly, though, the Welsh translation – more of that in another post – has stuck with “Y Brodyr Coalas”. I’m not sure why Gaelic couldn’t have been “Na Braithrean Coalaich”).

Murdaidh!

Pàdraig Post (no picture)

Cò eile? Ò, seadh… Yes, I did it. Yes, thoroughly unhappy with the look of the word “telebhisean” (why is the T pronounced like a broad T if it’s slender?), and unable to find anything even resembling the word “taidhsearachd” (preferred by Comunn Gàidhlig Astràilia) anywhere, I’ve invented my own word for “television”. It’s “fàd” (as in “distance”) and “seallach” (as in “seeing” or “viewing”), put together and turned into a noun – and therefore a direct translation of both the Latino-Greek “television” and the German “Fernseher”. What sort of authority do I have to go around inventing Gaelic words? Absolutely none. But it’s better than “telebhisean”, so deal with it.

Advertisements

An Sgoil-Ghàidhlig Nàiseanta 2015

‘S e an Sgoil-Ghàidhlig Nàiseanta a bh’ ann aig deireadh nan seachdaine!

Bha ‘n Sgoil anns a’ Mheall Bùirn agus dhràibh mi dol. Dh’èirigh mi tràth di-haoine agus dhràibh mi le mo mhathair agus mo phuithir dhan Mheall Bùirn. Bu toil le mo phuithir a bhios ag ionnsachadh aig Oilthigh Deakin anns a’ Dìoloinn agus chan e Dìoloinn cho fada bho ‘n Mheall Bùirn. Dhràibh sinn deich uireann à Adelaide dhan Mheall Bùirn.

(Cèist beag a dh’Albannaich: Mar a dhràibheas sibh deich uireann, càit’ a’ bhios sibh?)

Thàinig mi dhan Mheall Bùirn mu seachd uireann feasgar di-haoine agus rinn sinn “fàilte activities”. Dh’innis h-uile duine dhuinn an h-ainmean, an àite far a bheil iad a’ fuireach, an obair aca, agus aon “ceangal”. Cha robh na ceangalan ceangalan ceart, ach bha iad “mionaidean rathaid Dhamascus”, agus dh’innis mi do na daoine eile mu dheidhinn an uair a sheinneas mo thìdsear le SMO an t-òran Nabaidh.

An uair sin, sheinn sinn “Suas leis a’ Ghàidhlig”, agus chaidh sinn dhan cidsean, tì a dh’òl agus briosgaidean a dh’ith. Chunnaic mi aig cùplan daoine às an sgoil an-uiridh agus thuirt mi ri na tìdsearan cuideachd.

Madainn di-sathuirne thòisich sinn na leasanan. Bha tri clàsaichean ann – ‘s e clàs na beginners a bh’ ann Clàs a h-Aon, ‘s e intermediate clàs a bh’ ann Clàs a Dhà, agus ‘s e clàs adhartais a bh’ ann Clàs a Tri.

Bha mise ann Chlàs a Tri agus anns a’ chiad leasan, le Raghnall, dh’ionnsaich sinn mu idioms le prepositions. Anns an darna leasan, le Seonaidh, dhèan sinn pàipearan-obraich, anns na treas leasan, dhèan sinn còmhradh, agus anns a’ ceithramh leasan, leugh sinn leabhar às am Museum Albainn. An uair sin, ‘s e plenary a bh’ ann agus dh’ionnsaich sinn blas le Seonag.

An dèidh an sùipear, bha cèilidh ann! Ghabh cùplan daoine bàrdachd agus sheinn sinn puirt-a-beul ‘n uair a dhannsa fear eile an Highland Fling. ‘S e “brochan lom” a th’ air an òrain a sheinneas sinn. Chluiche mise beagan fidheal agus ghabh mi cùplan òrain cuideachd.

(Thuirt Seonag ruim, “Ò, ‘s e seinneadair math a th’ annad; feum thu thàinig do ‘n Meall Bùirn agus feum thu seinn anns a’ Choisir Ghàidhlig Bhioctoiria!” ‘S e maighstear-choisir a th’ innte. Ach bha eagal orm aig an toiseach nan òrain agus cha do ghabh mi òrain air daoine eile a-riamh.)

Madainn di-dòmhnaich bha cearcall còmhradh le Clàsaichean a Dhà agus a Tri. Dh’ith sinn dìnnear agus chluiche h-uile daoine “fichead cèistean” (“an e ainmhidh, glasraich, no mèinneach a th’ ann?”)

An uair sinn, bha ‘n Sgoil deiseal. Bha mi uabhasach brònach! Uill, tha mi uabhasach brònach a-nis fhathast. Tha sinn a’ dràibheadh dhachaigh a-nis agus fuirichidh sinn ann an Nhill a-nochd.

Am Bu Toil Leam Òrain a Sheinn?

Seo m’ oraid an t-seachdain seo. Bha am topaic “Ma dh’iarras cuideigin ort-fhèin seinn, dè dh’innseas tu dhaibh?” Bha cèistean eile ann cuideachd, mu “Ma sheinneas, dè sheinneas tu?” agus “An seinn thu anns an eaglais?” agus “An fheàrr leat a bhith a’ seinn ‘n uair a bhios tu leat-fhèin?” Seo mo fheagairt:

Ma dh’iarras cuideigin orm-fhìn air m’ aonar seinn, innsidh mi dhaibh “Cha sheinn gu dearbh!”. Ach ma dh’ iarras cuideigin orm le còmhlan beag seinn, innsidh mi, “Seadh, seinnidh mi.”

Seinnidh mi leis a’ chloinne ‘n uair a nì mi babysitting, agus ‘n uair a sheinneas mi leis a’ chloinne, seinnidh mi òran bheag, ma “Schnappi, das Kleine Krokodile”, “Die Henne Karolin”, no “Was hat wohl der Esel gedacht?”. (Uill… nì mi babysitting le cloinne às mo sgoil, an sgoil Gearmailteas).

na daoine shean a' sheinneas "suilean, cluinntean, sron 'is beul"

na daoine shean a’ sheinneas “suilean, cluinntean, sron ‘is beul”

Aig an Sgoil-Ghàidhlig Nàiseanta, sheinn mi “Sùilean, Cluinntean, Sron, ‘is Beul” le na cloinne bheag. Sheinn mi òrain eile leis mo chlàs agus leis na daoine eile. Seinnidh sinn “Suas leis a’ Ghàidhlig” gu dearbh, ach sheinn sinn “Hùbha ‘is na hoirrean hùbha” cuideachd an-uiridh.

Seinnidh mi gach seachdaine anns an eaglais. Tha pàirt agam anns a’ chòisir. Bha pàirt agam ann an còisir ann am bùn-sgoil cuideachd. ‘S e “Festival of Music” a th’ air agus tha pàirt aig gach bùn-sgoil ann Astràilia-a-Deas anns a’ chòisir.